Cập nhật quy định HS Code và chính sách thuế xuất nhập khẩu mới

Bạn có biết

Thông tư 85/2026/TT-BTC, 42/2026/TT-BCT và 110/2026/TT-BTC thay đổi cách phân loại HS Code, kiểm soát hàng lưỡng dụng và bãi bỏ 22 thông tư thuế cũ.

• Từ ngày 12/09/2026 đến 15/09/2026, ba thông tư mới của Bộ Tài chính và Bộ Công Thương đồng loạt có hiệu lực, làm thay đổi toàn diện cách phân loại hàng hóa, kiểm soát hàng lưỡng dụng và hệ thống văn bản thuế xuất nhập khẩu.
• Thông tư 85/2026/TT-BTC có hiệu lực từ 15/09/2026 chuyển trọng tâm tuân thủ hải quan từ tra mã HS đơn thuần sang ma trận kết hợp mã HS, thông số kỹ thuật đầy đủ và cơ sở dữ liệu tham chiếu chuẩn hóa.
• Từ ngày 12/09/2026, Thông tư 42/2026/TT-BCT áp dụng danh mục kiểm soát chi tiết cho hàng hóa lưỡng dụng, đòi hỏi doanh nghiệp có hàng công nghệ, máy móc và linh kiện phải đối chiếu thông số kỹ thuật trước khi xuất hàng.
• Thông tư 110/2026/TT-BTC bãi bỏ 22 Thông tư và 3 Quyết định thuế cũ từ 12/09/2026, buộc bộ phận kế toán và XNK phải cập nhật lại toàn bộ bảng tham chiếu thuế, SOP và trích dẫn pháp lý trên hệ thống.

Tổng hợp ba thông tư trọng điểm thay đổi quy định HS Code và thuế

Tháng 9/2026 đánh dấu bước ngoặt lớn đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại Việt Nam khi ba thông tư quan trọng chính thức có hiệu lực liên tiếp. Theo tổng hợp từ MDA Agro-Export Hub, các doanh nghiệp cần nắm chắc mốc thời gian và phạm vi tác động của từng văn bản:

Văn bản pháp quy	Ngày hiệu lực	Nội dung thay đổi cốt lõi	Tác động thực tế tới doanh nghiệp
Thông tư 85/2026/TT-BTC	15/09/2026	Cải tổ toàn diện quy trình phân loại, phân tích hàng hóa XNK và chuẩn hóa cơ sở dữ liệu tham chiếu mới	Tác động trực tiếp đến mã HS Code, biểu thuế và kiểm soát thương mại; phá bỏ thói quen sao chép mã HS cũ
Thông tư 42/2026/TT-BCT	12/09/2026	Bộ Công Thương ban hành danh mục kiểm soát chi tiết đối với hàng hóa lưỡng dụng (Dual-use goods)	Tăng ma sát kiểm tra với thiết bị công nghệ, máy móc công nghiệp và linh kiện điện tử
Thông tư 110/2026/TT-BTC	12/09/2026	Bãi bỏ 22 Thông tư và 3 Quyết định cũ trong lĩnh vực thuế	Buộc doanh nghiệp kiểm toán lại toàn bộ bảng tham chiếu thuế, SOP nội bộ và trích dẫn pháp lý trên ERP

Nếu doanh nghiệp vẫn đang vận hành theo lối mòn tra cứu thủ công, nguy cơ vướng kiểm tra sau thông quan hoặc bị giữ hàng tại cảng sẽ tăng lên đáng kể.

Cảnh báo thói quen sao chép mã HS Code cũ theo Thông tư 85

Trong nhiều năm, không ít nhân viên chứng từ chỉ dựa vào mã HS Code và mức thuế suất cơ bản từ các tờ khai cũ để sao chép cho những lô hàng tiếp theo. Cách làm này không còn phù hợp khi Thông tư 85/2026/TT-BTC chính thức áp dụng từ ngày 15/09/2026.

Quy định mới cải tổ toàn bộ quy trình phân loại, phân tích hàng hóa xuất nhập khẩu đi kèm cơ sở dữ liệu tham chiếu được chuẩn hóa đồng bộ. Công tác tuân thủ hải quan từ nay dịch chuyển sang một ma trận sâu hơn: Mã HS Code + Thông số kỹ thuật chi tiết của sản phẩm + Tiêu chuẩn phân tích kỹ thuật. Doanh nghiệp cần rà soát lại toàn bộ danh mục hàng hóa đang xuất nhập khẩu trước khi truyền tờ khai, thay vì phụ thuộc vào dữ liệu quá khứ chưa được kiểm chứng.

Kiểm soát danh mục hàng hóa lưỡng dụng theo Thông tư 42

Bên cạnh câu chuyện mã HS và thuế, Thông tư 42/2026/TT-BCT do Bộ Công Thương ban hành (có hiệu lực từ ngày 12/09/2026) thiết lập danh mục kiểm soát chi tiết đối với nhóm hàng hóa lưỡng dụng (Dual-use goods) — những mặt hàng có thể dùng cho cả mục đích dân sự lẫn công nghiệp đặc thù.

Nhóm chịu ảnh hưởng lớn nhất là các doanh nghiệp xuất nhập khẩu thiết bị công nghệ, máy móc công nghiệp và linh kiện điện tử. Nếu mặt hàng có hàm lượng kỹ thuật cao, bộ phận chứng từ bắt buộc phải đối chiếu thông số kỹ thuật với danh mục kiểm soát mới trước khi đặt lịch tàu, tránh tình trạng hàng bị ách tắc tại khâu thông quan do thiếu giấy phép hoặc giải trình kỹ thuật.

Rà soát bảng thuế và quy trình nội bộ sau khi bãi bỏ 22 thông tư cũ

Dù mang tính chất rà soát hành chính, Thông tư 110/2026/TT-BTC (hiệu lực từ ngày 12/09/2026) lại tạo ra khối lượng công việc hậu kiểm rất lớn cho đội ngũ nội bộ khi bãi bỏ cùng lúc 22 Thông tư và 3 Quyết định cũ trong lĩnh vực thuế.

Các đội ngũ kế toán thuế, chứng từ XNK và quản trị hệ thống cần thực hiện ngay ba đầu việc sau:

• Kiểm toán lại bảng tham chiếu thuế và SOP: Loại bỏ toàn bộ các căn cứ pháp lý đã hết hiệu lực khỏi quy trình hướng dẫn nội bộ và biểu mẫu tính thuế.
• Cập nhật trích dẫn trên hệ thống ERP hoặc bảng tính: Đảm bảo phần mềm quản trị, công cụ tra cứu nội bộ hoặc hệ thống AI RAG không còn trỏ nhầm về 25 văn bản đã bị bãi bỏ.
• Đồng bộ bảo mật dữ liệu khi tra cứu: Khi sử dụng công cụ AI hỗ trợ đối chiếu thông số kỹ thuật và mã HS mới, vẫn phải giữ chặt nguyên tắc tuân thủ bảo mật dữ liệu XNK và có chuyên gia pháp lý rà soát cuối cùng.

---

Hãy lập tức rà soát lại danh mục mã HS Code, thông số kỹ thuật hàng hóa và cập nhật bảng tham chiếu pháp lý thuế trong SOP nội bộ để tránh trỏ nhầm vào 22 Thông tư đã hết hiệu lực.

Tài liệu & Nguồn tham khảo